سیاست استفاده مسئولانه و شفاف از هوش مصنوعی در پژوهش و انتشار
فصلنامه مطالعات نوین در مدیریت و سازمان
تاریخ تصویب: ۱۴۰۴/۵/۵
با توجه به گسترش روزافزون فناوریهای هوش مصنوعی (AI) و ورود آن به عرصه پژوهش، نگارش و انتشار علمی، فصلنامه مطالعات نوین در مدیریت و سازمان بر خود لازم میداند سیاستی روشن، جامع و مبتنی بر اصول اخلاق پژوهش تدوین کند. هدف اصلی این سیاست، حفظ اصالت علمی، صداقت پژوهشی، و ارتقای کیفیت مقالات است.
هوش مصنوعی میتواند به عنوان یک ابزار کمکی ارزشمند در فرآیند تحقیق و نگارش عمل کند، اما هیچگاه جایگزین تفکر انتقادی، تحلیل عمیق و قضاوت تخصصی انسانی نخواهد بود. بنابراین، اصل بنیادین این سیاستها بر دو محور استوار است:
شفافیت مطلق در افشای استفاده از AI
مسئولیت کامل انسانی نویسندگان، داوران و سردبیران
نویسندگان میتوانند از ابزارهای هوش مصنوعی در مراحل زیر استفاده کنند، مشروط بر آنکه بهطور کامل و صریح افشا شود:
ایدهپردازی و ساختاردهی اولیه پژوهش
ویرایش زبانی، دستوری و بهبود خوانایی متن
ترجمه متون مرتبط با تحقیق (با بازبینی انسانی)
کمک در کدنویسی یا تحلیل دادههای کمّی و کیفی (با تأیید نهایی نویسنده)
خلاصهسازی یا بازنویسی متون موجود (بدون تقلید یا سرقت علمی)
تولید خودکار بخشهای اصلی مقاله (چکیده، مقدمه، روش، بحث، نتیجهگیری) بدون بازبینی علمی و فکری نویسنده
جعل دادهها، استنادات یا منابع
استفاده از AI برای دور زدن فرآیند داوری یا فریب سامانههای تشخیص تقلب
جایگزین کردن تحلیل و قضاوت انسانی با خروجی خام ابزار هوش مصنوعی
تمام نویسندگان موظفند در هنگام ارسال مقاله، بیانیه استفاده از هوش مصنوعی را تکمیل و در بخش «بیانیه استفاده از هوش مصنوعی» در پایان مقاله و بخش «AI Usage Statement» در چکیده مبسوط انگلیسی مقاله درج کنند.
متن بیانیه:
عدم افشا یا افشای ناقص، تخلف محسوب شده و میتواند منجر به رد مقاله، لغو انتشار یا اطلاعرسانی به مراجع ذیصلاح شود.
داوران باید با آگاهی از امکان استفاده نویسندگان از AI، تمرکز اصلی خود را بر اصالت ایده، صحت روششناسی، کیفیت تحلیل و استدلال علمی قرار دهند. در صورت مشاهده نشانههای استفاده پنهان یا غیرمجاز از AI، موضوع باید در گزارش داوری به سردبیر اطلاع داده شود.
به منظور حفظ محرمانگی و بیطرفی، استفاده داوران از ابزارهای هوش مصنوعی برای نگارش یا تصمیمگیری در داوری ممنوع است. تنها استفاده کمکی (مانند بررسی سرقت علمی یا صحت استنادات) مجاز است، مشروط بر آنکه قضاوت نهایی انسانی باشد.
آموزش و اطلاعرسانی سیاستها به نویسندگان و داوران
بررسی وجود و صحت بیانیه استفاده از AI در زمان ارسال مقاله
رسیدگی به تخلفات گزارش شده و تصمیمگیری نهایی
بازنگری دورهای سیاستها با توجه به پیشرفت فناوری
انتشار گزارش سالانه تخلفات و نحوه رسیدگی به آنها
نظارت کلی بر اجرای سیاستها در تمامی مراحل انتشار
حمایت از تصمیمات اخلاقی هیئت تحریریه در موارد تخلف
تضمین دسترسی عمومی به این سیاست در وبسایت مجله
تخلف جزئی: درخواست اصلاح یا تکمیل بیانیه
تخلف متوسط: رد مقاله در مرحله داوری
تخلف شدید: لغو انتشار (Retraction) و اطلاعرسانی به مؤسسات مربوطه
مجله ممکن است در موارد مشکوک از ابزارهای تشخیص متن تولیدشده با AI استفاده کند. این ابزارها صرفاً نشانه اولیهاند و هیچگاه به تنهایی مبنای تصمیمگیری نخواهند بود. تصمیم نهایی همواره بر اساس ارزیابی انسانی اتخاذ میشود.
این سیاست از تاریخ ۵ مرداد ۱۴۰۴ لازمالاجراست. برای پرسش یا ابهام، لطفاً با [info[AT]jmsmo.ir] تماس بگیرید. این سند پویا بوده و با پیشرفت فناوری و تجربههای عملی بهروزرسانی خواهد شد. رعایت این اصول، ضامن اعتبار علمی و اخلاقی مقالات منتشر شده در فصلنامه مطالعات نوین در مدیریت و سازمان است.