مطالعات نوین در مدیریت و سازمان

مطالعات نوین در مدیریت و سازمان

بررسی رابطه بین هوش سازمانی و یادگیری سازمانی با بهره‌وری کارکنان ( مورد مطالعه: شرکت‌های پتروشیمی منطقه پارس جنوبی )

نوع مقاله : مقاله پژوهشی | فارسی

نویسندگان
1 مسئول آموزش شرکت توسعه پلیمر کنگان، تهران، ایران.
2 دانشگاه غیرانتفاعی خاتم، تهران، ایران.
چکیده
هدف: در فضای رقابتی کنونی، بهره‌وری کارکنان در صنایع سرمایه‌بری مانند پتروشیمی نقشی کلیدی دارد. توجه به قابلیت‌های ناملموس نظیر هوش سازمانی و یادگیری سازمانی اهمیت فزاینده‌ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین هوش سازمانی و یادگیری سازمانی با بهره‌وری کارکنان در شرکت‌های پتروشیمی منطقۀ پارس جنوبی انجام شد.
روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی و توصیفیهمبستگی است. جامعۀ آماری شامل مدیران، سرپرستان و کارشناسان شرکت‌های پتروشیمی منطقۀ پارس جنوبی بود که ۲۹۴ نفر با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های استاندارد هوش سازمانی آلبرخت (۲۰۰۳)، یادگیری سازمانی نیفه (۲۰۰۱) و بهره‌وری هرسی و گلداسمیت گردآوری شد. تحلیل در دو مرحله انجام گرفت: آمار توصیفی، نرمال‌بودن و پایایی با SPSS بررسی؛ سپس مدل‌سازی معادلات ساختاری با AMOS برای آزمون مدل مفهومی به‌کار رفت.
یافته‌ها: پایایی ابزارها مطلوب بود (آلفای کرونباخ: هوش سازمانی ۹۴/۰، یادگیری سازمانی ۹۱/۰ و بهره‌وری ۸۹/۰). شاخص‌های برازش مدل (RMSEA=0.69، CFI=0.93،=2.41 df/²χ) برازش مناسب را نشان داد. هوش سازمانی و یادگیری سازمانی تأثیر مثبت و معناداری بر بهره‌وری داشتند. یادگیری سازمانی نقش میانجی معناداری در رابطۀ بین هوش سازمانی و بهره‌وری ایفا کرد.
نتیجه‌گیری: تقویت قابلیت‌های شناختی و یادگیری‌محور سازمان، بهره‌وری کارکنان را در شرکت‌های پتروشیمی پارس جنوبی ارتقا می‌دهد. سرمایه‌گذاری هم‌زمان بر هوش سازمانی و نظام‌های یادگیری، راهبردی پایدار برای بهبود عملکرد نیروی انسانی در صنایع پیچیده و دانش‌محور است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Abbaszadegan, M., & Torkzadeh, J. (2020). The role of organizational learning in improving employee performance. Human Resource Management Research, 11(3), 105–126. [In Persian]
Abdullah, M., Rahman, A., & Hassan, Z. (2023). The mediating role of organizational learning between knowledge capabilities and employee productivity. Journal of Knowledge Management, 27(4), 987–1006. https://doi.org/10.1108/JKM-2022-0417
Ahmadi, M., & Mousavi, S. R. (2021). The effect of organizational learning on employees’ job performance in large industries. Human Resource Productivity Quarterly, 8(1), 21–39. [In Persian]
Albrecht, K. (2002). Organizational intelligence and knowledge management: The executive perspective. http://www.karlalbrecht.com
Albrecht, K. (2003). The power of minds at work: Organizational intelligence in action. AMACOM.
Alvani, S. M. (2023). Performance management and human resource productivity. SAMT. [In Persian]
Amouzad, M., & Farasatkhah, M. (2015). Assessing petrochemical companies’ readiness for organizational learning. Cultural and Social Research, 6(1), 1–32. [In Persian]
Bahramzadeh, H., & Khedmatgozar, S. (2004). Human resource productivity. Journal of Social Services Management, 4(1), 1–20. [In Persian]
Chen, Y., & Huang, S. (2021). Knowledge flow and employee productivity. International Journal of Productivity and Performance Management, 70(8), 1873–1892. https://doi.org/10.1108/IJPPM-01-2020-0032
Choi, M. H. (2017). Organizational learning and innovation. International Journal of Business and Management, 12(10), 77–88.
Darvishi, S., & Mizrakhani, A. (2014). Managers’ organizational intelligence and mission effectiveness. Journal of Criminal and Intelligent Research, 9(3), 77–97. [In Persian]
DeLone, W. H., & McLean, E. R. (2003). Information systems success model. Information Systems Management, 20(1), 30–42.
Erfani, A., & Jafari, M. (2010). Organizational intelligence and innovation. Management and Development Journal, 18(69), 23–47. [In Persian]
Garvin, D. A., Edmondson, A. C., & Gino, F. (2020). Is yours a learning organization? Harvard Business Review, 98(2), 109–116.
Ghaffarzadeh, R., & Mohammadshahi, Z. (2018). Human resource productivity in public organizations. National Conference on Management. [In Persian]
Ghahramani, M. (2001). Learning organization as an outcome of organizational evolution. Management and Development Journal. [In Persian]
Gholipour, H. (2020). Organizational behavior (5th ed.). SAMT. [In Persian]
Ghorbanizadeh, V. (2008). Organizational learning and the learning organization. Baztab. [In Persian]
Hafeznia, A. (2021). Organizational intelligence and employee productivity. Journal of Human Resource Management, 10(3), 215–232. [In Persian]
Hafeznia, M. R. (2021). Research methods in the humanities. SAMT. [In Persian]
Hajimohammadi, B., & Vachon, S. (2020). Data-driven decisions and performance. International Journal of Operations & Production Management, 40(9), 1547–1571.
Halal, W. E. (2006). Organizational intelligence. Melcrum.
Hamuleh, A. (2025). Organizational learning and industrial safety. New Achievements in Humanities Studies, 8(90), 1. [In Persian]
Hosseini, S. Y., & Cheli Seril, N. (2013). Organizational intelligence and learning. Journal of Management Studies, 23(71), 1–159. [In Persian]
Iran National Productivity Organization. (2021). Productivity and safety report. INPO. [In Persian]
Karimi, F., & Akbari, M. (2015). Organizational learning capabilities. New Approaches in Educational Management, 5(2), 138–158. [In Persian]
Keshavarz, A., Mohammadi, R., & Taheri, F. (2021). Empowerment and productivity. Human Resource Productivity Quarterly, 8(1), 21–39. [In Persian]
Keshavarz, M., Ahmadi, R., & Hosseini, A. (2021). Organizational learning and productivity. Journal of Public Administration, 12(4), 65–86. [In Persian]
Keshavarz, N., Daraei, M. R., & Yadollahi, M. (2015). HR productivity prioritization using AHP. International Conference on Management. [In Persian]
Lee, J., & Kim, S. (2020). Organizational intelligence and performance. Management Research Review, 43(11), 1345–1363.
Matheson, D., & Matheson, J. (2001). Smart organizations perform better. Research-Technology Management, 44(4), 7–15.
Mixell, R. (2000). Organizational learning. Journal of Human Resource Management, 1(1), 1–20.
Mokhniuk, A., & Yushchyshyna, L. (2018). Motivation and productivity. Economic Journal of LUNEENU. https://doi.org/10.29038/2411-4014-2018-01-94-101
Mirsepasi, N. (2021). Human resource management (23rd ed.). Nashr e Maaref. [In Persian]
Navarro, P. (2022). Organizational learning and safety performance. Journal of Safety Research, 80, 285–295.
Nguyen, T., Pham, H., & Do, Q. (2023). Organizational intelligence and sustainability. Journal of Cleaner Production, 382, 135291.
Niefe, M. (2003). Organizational learning. [In Persian]
Omranzadeh, E., et al. (2019). Organizational learning model in NPC. Journal of Management Studies, 5(3), 95–112. [In Persian]
Ostroff, C., Bowen, D. E., & Ehrhart, M. G. (2020). HR systems and productivity. Academy of Management Perspectives, 34(3), 357–375.
Rahnavard, S. (2008). Organizational learning and HR development. Journal of Human Resource Management, 7(2), 15–38. [In Persian]
Rezaeian, A. (2022). Organizational behavior management. SAMT. [In Persian]
Safarinejad, N. (2019). Productivity management. SAMT. [In Persian]
Santos Vijande, M. L., et al. (2021). Organizational learning and performance. Journal of Business Research, 128, 273–286.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline. Doubleday.
Senge, P. M. (2020). The fifth discipline (Persian trans.). Cultural Research Bureau. [In Persian]
Sharifi, A., & Khayyat, M. (2021). Knowledge management and productivity. Journal of Development Management, 12(2), 79–98. [In Persian]
Simic, I. (2005). Organizational learning as a component of organizational intelligence. Information and Marketing Aspects of the Economic Development of the Balkan Countries, 11, 189–196.
Stonehouse, G., et al. (1999). Knowledge management and performance. Journal of Knowledge Management, 3(2), 131–144.
Tavakoli, G., et al. (2015). Organizational intelligence and job satisfaction. New Approaches in Educational Management, 6(1), 2–27. [In Persian]
Wang, Z., Wang, N., & Liang, H. (2024). Organizational learning and productivity. Human Resource Management Review, 34(1), 100972.
Zarei Matin, A. (2019). Health, safety, and environment (HSE). HSE Center. [In Persian]
Zarei Matin, A. (2019). Organizational learning and safety. Journal of Human Resource Management, 18(4), 45–62. [In Persian]
Zarrin Negar, A., et al. (2011). Human resource productivity. Journal of Higher Education Management, 7(2), 123–142. [In Persian]
Zhao, X., Hwang, B. G., & Low, S. P. (2022). Safety and productivity. Safety Science, 149, 105673.
دوره 2، شماره 3 - شماره پیاپی 7
این شماره مربوط به پاییز ۱۴۰۴ است و در شهریور ۱۴۰۵ با تأخیر منتشر شده است.
پاییز 1404
صفحه 67-91

  • تاریخ دریافت 26 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 21 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش 30 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404