مطالعات نوین در مدیریت و سازمان

مطالعات نوین در مدیریت و سازمان

اصول اخلاقی انتشار مقاله

سیاست اخلاق انتشار و سوءرفتارهای علمی

Publication Ethics and Malpractice Statement

مجله مطالعات نوین در مدیریت و سازمان (JMSMO) متعهد به رعایت بالاترین استانداردهای اخلاق انتشار و تمامیت پژوهش است. این مجله از اصول و دستورالعمل‌های کمیته اخلاق نشر (COPE) پیروی می‌کند و از تمامی افراد دخیل در فرایند انتشار، از جمله نویسندگان، سردبیر، اعضای هیئت تحریریه، داوران و ناشر/مدیرمسئول انتظار دارد اصول صداقت علمی، شفافیت، محرمانگی، استقلال سردبیری و مسئولیت حرفه‌ای را رعایت کنند.

JMSMO در تمام مراحل ارسال مقاله، ارزیابی اولیه، داوری، تصمیم‌گیری، انتشار و اصلاحات پس از انتشار، به رعایت اصول اخلاق پژوهش و اخلاق انتشار پایبند است و تلاش می‌کند محیطی منصفانه، شفاف و علمی برای انتشار پژوهش‌های مدیریت، مطالعات سازمانی، رفتار سازمانی، مدیریت منابع انسانی، مدیریت راهبردی، بازاریابی و حوزه‌های مرتبط فراهم کند.


۱. مقدمه

رعایت اخلاق در پژوهش و انتشار علمی یکی از اصول اساسی JMSMO است. مجله بر این باور است که اعتبار ادبیات علمی تنها زمانی حفظ می‌شود که همه مشارکت‌کنندگان در فرایند انتشار، مسئولیت‌های اخلاقی و حرفه‌ای خود را به‌درستی انجام دهند.

JMSMO از اصول و راهنماهای Committee on Publication Ethics (COPE) و استانداردهای شناخته‌شده بین‌المللی در زمینه تمامیت پژوهش و اخلاق انتشار پیروی می‌کند.

این سیاست، مسئولیت‌های نویسندگان، سردبیر، هیئت تحریریه، داوران و ناشر/مدیرمسئول را مشخص می‌کند و همچنین فرایند برخورد با موارد مشکوک یا تأییدشده سوءرفتار پژوهشی و انتشار غیراخلاقی را توضیح می‌دهد.


منابع اخلاق نشر

JMSMO در تدوین و اجرای سیاست‌های اخلاق انتشار، از راهنماها، دستورالعمل‌ها و فلوچارت‌های منتشرشده توسط کمیته اخلاق نشر (Committee on Publication Ethics - COPE) به‌عنوان منابع مرجع بین‌المللی استفاده می‌کند.

این منابع شامل راهنماهای مرتبط با موضوعاتی مانند سوءرفتار پژوهشی، سرقت علمی، تعارض منافع، نویسندگی، داوری همتا، اصلاح و پس‌گرفتن مقالات و سایر مسائل اخلاقی مرتبط با انتشار علمی است.

برای اطلاعات بیشتر:

🔗 وب‌سایت رسمی کمیته اخلاق نشر (COPE)
https://publicationethics.org/

🔗 راهنماهای اخلاق انتشار COPE
https://publicationethics.org/guidance/Guidelines

🔗 فلوچارت‌های COPE برای رسیدگی به مسائل اخلاق انتشار
https://publicationethics.org/guidance/Flowcharts


۲. تأییدیه اخلاق پژوهش

پژوهش‌هایی که شامل مشارکت‌کنندگان انسانی، داده‌های شخصی، اطلاعات قابل شناسایی یا مواد زیستی انسانی هستند، باید مطابق با اصول شناخته‌شده اخلاق پژوهش انجام شوند.

در موارد مرتبط، نویسندگان موظف‌اند اطلاعات مربوط به تأییدیه اخلاق پژوهش را در مقاله ارائه کنند. این اطلاعات باید، در صورت وجود، شامل نام کمیته اخلاق تأییدکننده، شماره یا کد تأییدیه اخلاق و سایر اطلاعات مرتبط باشد.

پژوهش‌های انجام‌شده با مشارکت انسان‌ها باید با اصول اخلاقی شناخته‌شده بین‌المللی، از جمله اعلامیه هلسینکی (Declaration of Helsinki) و اصلاحات بعدی آن یا استانداردهای اخلاقی قابل مقایسه، مطابقت داشته باشند.

اگر پژوهشی به تأییدیه رسمی اخلاق نیاز نداشته یا از دریافت آن معاف شده باشد، نویسندگان باید دلیل این معافیت یا عدم نیاز به تأییدیه را به‌طور شفاف توضیح دهند.

در صورت وجود نگرانی درباره رعایت اصول اخلاق پژوهش، JMSMO موضوع را مطابق با دستورالعمل‌ها و فرایندهای مرتبط COPE بررسی خواهد کرد.

نویسندگان موظف‌اند در صورت مرتبط بودن پژوهش با مشارکت‌کنندگان انسانی، اطلاعات مربوط به تأییدیه اخلاق پژوهش، رضایت آگاهانه و سایر ملاحظات اخلاقی مرتبط را در بخش مناسب مقاله و مطابق با دستورالعمل‌های نویسندگان مجله گزارش کنند.

چه نوع مقالاتی معمولاً به تأییدیه اخلاق پژوهش نیاز ندارند؟

انواع زیر، در صورتی که شامل اطلاعات شخصی یا قابل شناسایی افراد نباشند، معمولاً به تأییدیه رسمی اخلاق پژوهش نیاز ندارند:

  • مقالات مروری؛
  • مطالعات نظری و مفهومی؛
  • پژوهش‌هایی که صرفاً بر اطلاعات آزاد و عمومی موجود در دسترس عموم متکی هستند؛
  • زندگی‌نامه‌های منتشرشده و اطلاعات عمومی مشابه؛
  • سرمقاله‌ها؛
  • نامه به سردبیر.

۳. رضایت شرکت‌کنندگان و محرمانگی

در مقالاتی که شامل اطلاعات، تصاویر، داده‌ها یا سایر مطالب مرتبط با افراد قابل شناسایی هستند، نویسندگان موظف‌اند:

  • تا حد امکان اطلاعات هویتی و شخصی مشارکت‌کنندگان را ناشناس‌سازی کنند؛
  • محرمانگی اطلاعات شخصی مشارکت‌کنندگان را حفظ کنند؛
  • در موارد لازم، رضایت آگاهانه مشارکت‌کنندگان را دریافت کنند؛
  • برای انتشار داده‌های شخصی، تصاویر، فایل‌های صوتی، ویدئوها یا سایر اطلاعاتی که می‌تواند موجب شناسایی افراد شود، رضایت صریح لازم را دریافت کنند.

هرگاه احتمال معقولی برای شناسایی یک فرد وجود داشته باشد، نویسندگان باید تأیید کنند که رضایت مناسب برای انتشار اطلاعات مربوط به آن فرد دریافت شده است.

مسئولیت دریافت تمامی مجوزها و رضایت‌های لازم برای استفاده پژوهشی و انتشار اطلاعات شخصی، تصاویر، فایل‌های صوتی، ویدئویی یا سایر مطالب مرتبط با افراد بر عهده نویسندگان است.


۴. مطالعات حیوانی

اگرچه JMSMO عمدتاً پژوهش‌های مرتبط با مدیریت و مطالعات سازمانی را منتشر می‌کند، مقالاتی که در موارد مرتبط شامل پژوهش روی حیوانات باشند، باید با استانداردهای بین‌المللی شناخته‌شده در زمینه رفاه حیوانات و مقررات اخلاقی مربوطه مطابقت داشته باشند.

چنین پژوهش‌هایی باید دارای توجیه علمی روشن بوده و الزامات اخلاقی مناسب درباره نگهداری، مراقبت، رفتار و استفاده از حیوانات را رعایت کنند.

مجله هنگام ارزیابی چنین مقالاتی، رعایت استانداردهای اخلاقی مربوط به پژوهش‌های حیوانی را مورد توجه قرار خواهد داد.


۵. مسئولیت‌های نویسندگان

نویسندگان در قبال صحت، اصالت و تمامیت علمی پژوهش خود مسئولیت کامل دارند و باید در تمام مراحل پژوهش، نگارش، ارسال، اصلاح و پس از انتشار، اصول اخلاقی را رعایت کنند.

۵.۱ اصالت و انتشار قبلی

نویسندگان باید اطمینان حاصل کنند که مقاله ارسالی:

  • حاصل پژوهش اصیل آنان است؛
  • پیش‌تر در هیچ نشریه علمی دیگری منتشر نشده است؛
  • همزمان برای بررسی و انتشار به نشریه دیگری ارسال نشده است؛
  • آثار، ایده‌ها، داده‌ها و یافته‌های سایر پژوهشگران را به‌درستی ذکر و استناد کرده است.

ارسال همزمان یک مقاله به بیش از یک نشریه یا انتشار مجدد محتوایی که قبلاً منتشر شده است، نقض اصول اخلاق انتشار محسوب می‌شود.

انتشار قبلی یک اثر یا بخش قابل توجهی از آن به زبان دیگر نیز، در صورتی که بدون افشای شفاف موضوع و بدون دریافت مجوزهای لازم انجام شده باشد، می‌تواند مصداق انتشار تکراری (Duplicate Publication) باشد.

۵.۲ صحت داده‌ها و گزارش نتایج

نویسندگان باید یافته‌های پژوهش خود را دقیق، شفاف و بدون دستکاری گزارش کنند.

نویسندگان نباید:

  • داده‌ها یا نتایج را جعل کنند؛
  • داده‌ها یا نتایج پژوهش را تحریف یا دستکاری کنند؛
  • اطلاعات مهمی را که می‌تواند بر تفسیر یافته‌ها تأثیر بگذارد، عمداً حذف کنند؛
  • نتایج را به شیوه‌ای گمراه‌کننده ارائه کنند.

مقاله باید، در حد معقول و متناسب با ماهیت پژوهش، جزئیات روش‌شناختی و منابع لازم را برای ارزیابی یا بازتولید پژوهش در اختیار پژوهشگران قرار دهد.

۵.۳ نویسندگی

تمام افرادی که به‌عنوان نویسنده معرفی می‌شوند باید سهم علمی معناداری در پژوهش داشته باشند؛ از جمله در طراحی پژوهش، گردآوری داده‌ها، تحلیل، تفسیر نتایج یا تهیه مقاله.

نویسندگان باید:

  • نسخه نهایی مقاله را تأیید کنند؛
  • مسئولیت محتوای مقاله را بپذیرند؛
  • اطمینان حاصل کنند که تمام افرادی که واجد شرایط نویسندگی هستند، به‌درستی به‌عنوان نویسنده معرفی شده‌اند.

افزودن افرادی که مشارکت علمی معناداری نداشته‌اند یا حذف افرادی که مشارکت اساسی داشته‌اند، با اصول نویسندگی مسئولانه مغایر است.

۵.۴ تعارض منافع

نویسندگان باید هرگونه تعارض منافع واقعی، بالقوه یا ادراک‌شده را که ممکن است بر طراحی پژوهش، تحلیل یا تفسیر نتایج یا انتشار مقاله تأثیر بگذارد، افشا کنند.

تعارض منافع می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • حمایت مالی یا سازمانی؛
  • روابط شخصی یا حرفه‌ای؛
  • وابستگی‌های سازمانی؛
  • سایر منافعی که ممکن است به‌طور معقول بر پژوهش تأثیرگذار تلقی شوند.

هرگونه حمایت مالی یا سازمانی مرتبط نیز باید در مقاله اعلام شود.

۵.۵ رعایت محرمانگی فرایند داوری

نویسندگان باید به فرایند داوری دوسو ناشناس (Double-Blind Peer Review) مجله احترام بگذارند.

نویسندگان نباید:

  • برای شناسایی داوران تلاش کنند؛
  • درباره مقاله خود مستقیماً با داوران تماس بگیرند؛
  • از طریق ارتباطات خارج از فرایند رسمی مجله تلاش کنند بر داوران یا تصمیمات سردبیری تأثیر بگذارند.

۵.۶ استفاده صحیح از منابع و جلوگیری از سرقت علمی

نویسندگان باید تمامی ایده‌ها، داده‌ها، یافته‌ها، روش‌ها و متون برگرفته از آثار دیگران را به‌درستی شناسایی و استناد کنند.

سرقت علمی شامل، اما محدود به، موارد زیر نیست:

  • استفاده از ایده‌ها یا متن دیگران بدون استناد مناسب؛
  • کپی یا بازتولید نزدیک اثر دیگری بدون ارجاع صحیح؛
  • ارائه یافته‌های پژوهشگر دیگری به نام خود؛
  • بازتولید ساختار یا محتوای فکری یک اثر بدون ذکر منبع مناسب.

JMSMO موارد مشکوک به سرقت علمی را مطابق با استانداردهای اخلاق انتشار و دستورالعمل‌های مرتبط COPE بررسی خواهد کرد.


۶. نمونه‌های سوءرفتار پژوهشی و انتشار غیراخلاقی

موارد زیر از جمله مصادیق سوءرفتار پژوهشی یا انتشار غیراخلاقی محسوب می‌شوند:

۶.۱ جعل داده‌ها (Fabrication)

جعل به ایجاد، اختراع یا گزارش داده‌ها، مشاهدات، نتایج یا سایر اطلاعات پژوهشی گفته می‌شود که در واقع وجود نداشته‌اند.

۶.۲ تحریف داده‌ها (Falsification)

تحریف شامل دستکاری، تغییر، حذف یا ارائه گزینشی داده‌ها، روش‌ها یا نتایج پژوهش به نحوی است که می‌تواند یافته‌های پژوهش را نادرست یا گمراه‌کننده نشان دهد.

۶.۳ سرقت علمی (Plagiarism)

سرقت علمی عبارت است از استفاده از ایده‌ها، کلمات، ساختار، داده‌ها، یافته‌ها یا سایر دستاوردهای فکری دیگران بدون ذکر و انتساب مناسب.

جزئیات فرآیند بررسی مشابهت و سیاست‌های مرتبط در صفحه «سیاست مشابهت‌یابی و پیشگیری از سرقت علمی» JMSMO ارائه شده است.

۶.۴ شیوه‌های نامناسب یا غیراخلاقی نویسندگی

این موارد شامل نسبت‌دادن نویسندگی به افرادی است که مشارکت علمی معناداری نداشته‌اند، حذف مشارکت‌کنندگان واجد شرایط نویسندگی، یا انجام پژوهش توسط فرد دیگری و ارائه آن به نام خود است.

۶.۵ وابستگی سازمانی نادرست یا گمراه‌کننده

نویسندگان نباید وابستگی خود به دانشگاه، مؤسسه، مرکز پژوهشی یا سازمانی را به‌صورت نادرست اعلام کنند؛ به‌ویژه در مواردی که آن سازمان هیچ نقش یا رابطه مشروعی با پژوهش نداشته است.

۶.۶ ارسال تکراری (Duplicate Submission)

ارسال تکراری به معنای ارسال یک مقاله یا مقاله‌ای با محتوای اساساً مشابه به‌طور همزمان برای بیش از یک نشریه یا ارسال اثری است که قبلاً منتشر شده است.

۶.۷ انتشار همپوشان یا تکراری (Overlapping or Duplicate Publication)

انتشار بخش قابل توجهی از داده‌ها، یافته‌ها یا محتوای قبلی با تغییرات جزئی و ارائه آن به‌عنوان یک مقاله جدید، از مصادیق انتشار همپوشان یا تکراری محسوب می‌شود.

۶.۸ تلاش برای تأثیرگذاری بر داوری یا تصمیم‌گیری سردبیری

هر اقدامی که با هدف تأثیرگذاری نامناسب بر داوران، سردبیر، هیئت تحریریه یا سایر افراد دخیل در فرایند انتشار انجام شود، مصداق رفتار غیراخلاقی در انتشار است.

این اقدامات شامل، اما محدود به، موارد زیر نیست:

  • تلاش برای شناسایی داوران؛
  • تماس مستقیم با داوران برای تأثیرگذاری بر نظر آنان؛
  • ارائه پیشنهادهای گمراه‌کننده یا جانبدارانه برای انتخاب داور با هدف دریافت ارزیابی مطلوب؛
  • اعمال فشار از طریق روابط شخصی، سازمانی، اداری یا حرفه‌ای؛
  • استفاده از موقعیت‌های دانشگاهی، وابستگی‌های سازمانی یا روابط شخصی برای تأثیرگذاری بر پذیرش مقاله؛
  • ارائه یا تهدید به ارائه منافع مالی یا غیرمالی به داوران، سردبیران، اعضای هیئت تحریریه یا سایر افراد دخیل در فرایند انتشار.

JMSMO متعهد است استقلال، بی‌طرفی و محرمانگی فرایند داوری و تصمیم‌گیری سردبیری را حفظ کند.


۷. مسئولیت‌های سردبیر

سردبیر JMSMO مسئولیت اصلی تصمیمات علمی و سردبیری مربوط به مقالات ارسالی را بر عهده دارد و باید این مسئولیت را با استقلال، بی‌طرفی، شفافیت و صداقت علمی انجام دهد.

۷.۱ استقلال و بی‌طرفی سردبیری

سردبیر باید تصمیمات مربوط به پذیرش، رد یا درخواست اصلاح مقاله را صرفاً بر اساس معیارهای علمی مرتبط اتخاذ کند؛ از جمله:

  • اهمیت علمی؛
  • اصالت؛
  • کیفیت روش‌شناختی؛
  • اعتبار یافته‌ها؛
  • تناسب با حوزه و اهداف مجله.

تصمیمات سردبیری نباید تحت تأثیر ملاحظات شخصی، مالی، سازمانی، سیاسی یا سایر عوامل نامرتبط قرار گیرد.

۷.۲ محرمانگی

سردبیر و کارکنان تحریریه باید محرمانگی مقالات ارسالی و اطلاعات مرتبط با آنها را حفظ کنند.

اطلاعات مربوط به یک مقاله تنها باید در اختیار افرادی قرار گیرد که برای ارزیابی، داوری یا تصمیم‌گیری علمی به آن نیاز دارند.

مقالات ارسالی و محتوای آنها نباید بدون مجوز مناسب برای پژوهش شخصی یا سایر اهداف مورد استفاده قرار گیرند.

۷.۳ انتخاب داوران

سردبیر مسئول انتخاب داوران واجد شرایط و مستقل با تخصص مرتبط است.

داوران باید بر اساس شایستگی علمی انتخاب شوند و نباید دارای تعارض منافعی باشند که بی‌طرفی فرایند داوری را به خطر اندازد.

۷.۴ تعارض منافع

سردبیر، اعضای هیئت تحریریه و داوران نباید در تصمیم‌گیری درباره مقالاتی که در آنها تعارض منافع دارند مشارکت کنند.

تعارض منافع می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • همکاری پژوهشی نزدیک؛
  • رابطه مستقیم سازمانی؛
  • روابط شخصی یا حرفه‌ای؛
  • منافع مالی مرتبط با مقاله.

۷.۵ رسیدگی به نگرانی‌های اخلاقی

سردبیر مسئول رسیدگی مناسب به ادعاها یا نگرانی‌های مربوط به اخلاق انتشار و تمامیت پژوهش است، از جمله:

  • سرقت علمی؛
  • جعل یا تحریف داده‌ها؛
  • اختلافات مربوط به نویسندگی؛
  • انتشار تکراری؛
  • نقض محرمانگی؛
  • دستکاری فرایند داوری.

این موارد مطابق با دستورالعمل‌های مرتبط COPE بررسی خواهند شد.


۸. مسئولیت‌های هیئت تحریریه

اعضای هیئت تحریریه JMSMO نقش مهمی در حفظ کیفیت علمی و تمامیت اخلاقی مجله دارند.

اعضای هیئت تحریریه موظف‌اند:

  1. از استقلال علمی سردبیر و فرایند تصمیم‌گیری علمی مجله حمایت کنند؛
  2. در ارتقای کیفیت علمی مجله و رعایت اصول اخلاق انتشار مشارکت کنند؛
  3. در صورت لزوم، در شناسایی داوران واجد شرایط و مستقل همکاری کنند؛
  4. محرمانگی اطلاعات مربوط به نویسندگان، داوران، مقالات و تصمیمات سردبیری را حفظ کنند؛
  5. از مشارکت در تصمیم‌گیری درباره مقالاتی که در آنها تعارض منافع دارند خودداری کنند؛
  6. در بررسی موارد احتمالی سوءرفتار پژوهشی یا انتشار غیراخلاقی همکاری کنند؛
  7. از سیاست‌های مجله در زمینه شفافیت علمی، دسترسی آزاد، حقوق نویسندگان و تمامیت فرایند داوری حمایت کنند.

۹. مسئولیت‌های ناشر / مدیرمسئول

ناشر/مدیرمسئول و صاحب امتیاز JMSMO به‌عنوان مسئول انتشار و اداره مجله، نقشی حمایتی و تضمین‌کننده در حفظ تمامیت فرایند انتشار دارد.

ناشر/مدیرمسئول مسئول موارد زیر است:

۹.۱ حمایت از استقلال سردبیری

تضمین استقلال علمی سردبیر و هیئت تحریریه و خودداری از دخالت در ارزیابی علمی و تصمیم‌گیری سردبیری.

۹.۲ فراهم‌کردن زیرساخت مناسب

فراهم‌کردن زیرساخت و حمایت اداری لازم برای:

  • مدیریت مناسب ارسال و داوری مقالات؛
  • حفظ سوابق انتشار؛
  • اجرای سیاست‌های اخلاق انتشار؛
  • انتشار و دسترسی آزاد به محتوای علمی.

۹.۳ عدم دخالت در تصمیمات علمی

ناشر/مدیرمسئول نباید در تصمیمات علمی سردبیر یا هیئت تحریریه درباره پذیرش، اصلاح یا رد مقالات دخالت کند.

ارزیابی علمی و تصمیمات سردبیری در صلاحیت سردبیر و فرایندهای مناسب تحریریه و داوری است.

۹.۴ حمایت از حقوق

ناشر/مدیرمسئول باید از حقوق حرفه‌ای و فکری:

  • نویسندگان؛
  • سردبیر؛
  • اعضای هیئت تحریریه؛
  • داوران؛
  • کارکنان مجله

حمایت کند.

۹.۵ حمایت از دسترسی آزاد و انتشار علمی

ناشر/مدیرمسئول از سیاست دسترسی آزاد مجله و تلاش برای گسترش دسترسی و انتشار محتوای علمی منتشرشده حمایت می‌کند.


۱۰. مسئولیت‌های داوران

داوران نقش اساسی در حفظ کیفیت و تمامیت علمی پژوهش‌های منتشرشده دارند.

۱۰.۱ کمک به ارتقای کیفیت علمی

داوران باید ارزیابی‌هایی دقیق، سازنده و مبتنی بر اصول علمی ارائه کنند که به بهبود کیفیت مقاله کمک کند.

۱۰.۲ تخصص و بی‌طرفی

داوران باید تنها مقالاتی را بپذیرند که در حوزه تخصصی آنان قرار دارند.

داور باید در صورت وجود:

  • تعارض منافع؛
  • رابطه شخصی یا سازمانی با نویسندگان؛
  • نداشتن تخصص کافی؛
  • نداشتن زمان کافی برای تکمیل داوری،

موضوع را به سردبیر اطلاع داده و از پذیرش داوری خودداری کند.

۱۰.۳ ارزیابی روشن و مستند

گزارش داوری باید:

  • روشن؛
  • عینی؛
  • مبتنی بر استدلال علمی؛
  • سازنده؛
  • محترمانه

باشد.

گزارش داوری نباید شامل قضاوت‌های تبعیض‌آمیز، شخصی، نژادی، مذهبی یا سایر قضاوت‌های غیرعلمی باشد.

۱۰.۴ محرمانگی

مقالات ارسال‌شده برای داوری، اسناد محرمانه محسوب می‌شوند.

داوران نباید:

  • مقاله را بدون مجوز در اختیار دیگران قرار دهند؛
  • از اطلاعات، داده‌ها، ایده‌ها یا تفسیرهای منتشرنشده برای منافع شخصی یا حرفه‌ای استفاده کنند؛
  • محتوای مقاله یا گزارش داوری را بدون مجوز افشا کنند.

۱۰.۵ گزارش تلاش برای تأثیرگذاری بر داوری

داوران موظف‌اند در صورت تلاش نویسندگان برای:

  • برقراری ارتباط مستقیم؛
  • شناسایی داور؛
  • تأثیرگذاری بر فرایند داوری؛
  • اعمال فشار خارج از فرایند رسمی مجله،

موضوع را فوراً به سردبیر اطلاع دهند.

۱۰.۶ انجام به‌موقع داوری

داوران باید ارزیابی خود را در مهلت تعیین‌شده توسط مجله انجام دهند و در صورت نیاز به زمان بیشتر، موضوع را سریعاً به سردبیر اطلاع دهند.


۱۱. فرایند رسیدگی به رفتار غیراخلاقی در پژوهش و انتشار

JMSMO متعهد است ادعاها، نگرانی‌ها یا گزارش‌های مربوط به سوءرفتار پژوهشی و انتشار غیراخلاقی را به‌صورت جدی، منصفانه و مطابق با دستورالعمل‌های مرتبط COPE بررسی کند.

هدف از این فرایند، حفاظت از تمامیت پژوهش، حقوق نویسندگان، داوران و خوانندگان و حفظ اعتبار سوابق علمی است.

الف) اصول کلی

۱۱.۱ ارزیابی اولیه

هنگامی که یک نگرانی اخلاقی احتمالی شناسایی یا گزارش شود:

  • موضوع ابتدا توسط سردبیر و در صورت لزوم اعضای هیئت تحریریه ارزیابی می‌شود؛
  • اطلاعات و مستندات مرتبط ممکن است جمع‌آوری شود؛
  • موضوع بدون پیش‌داوری و به‌صورت بی‌طرفانه بررسی خواهد شد.

۱۱.۲ درخواست توضیح

در صورتی که نگرانی نیازمند بررسی بیشتر باشد، نویسنده مسئول از موضوع مطلع شده و فرصت معقولی برای ارائه توضیح و مستندات مربوطه خواهد داشت.

۱۱.۳ بررسی سردبیری

اگر پاسخ ارائه‌شده کافی نباشد یا شواهد معتبر از سوءرفتار وجود داشته باشد، موضوع ممکن است برای بررسی بیشتر به سردبیر و هیئت تحریریه ارجاع شود.

در تصمیم‌گیری، موارد زیر مورد توجه قرار خواهد گرفت:

  • ماهیت و شدت تخلف ادعاشده؛
  • تأثیر احتمالی آن بر تمامیت پژوهش؛
  • اینکه مقاله منتشر شده است یا خیر؛
  • دستورالعمل‌های مربوطه COPE؛
  • اصول انصاف و تناسب.

۱۱.۴ ارتباط با مؤسسه وابسته به نویسنده

در موارد جدی سوءرفتار مشکوک یا تأییدشده، JMSMO می‌تواند موضوع را برای بررسی بیشتر به دانشگاه، مؤسسه پژوهشی، سازمان وابسته به نویسنده یا سایر مراجع ذی‌ربط ارجاع دهد.


۱۲. اقدامات متناسب با نوع و زمان وقوع تخلف

۱۲.۱ تلاش برای تأثیرگذاری بر داوری پیش از انتشار

چنانچه مشخص شود نویسنده یا فرد دیگری مرتبط با مقاله تلاش کرده است به‌طور نامناسب بر داوری یا تصمیم‌گیری سردبیری تأثیر بگذارد، JMSMO می‌تواند یک یا چند اقدام زیر را اتخاذ کند:

  • رد فوری مقاله؛
  • اعمال محدودیت برای ارسال مقالات جدید توسط نویسنده متخلف برای مدت متناسب؛
  • ثبت تخلف در سوابق داخلی مجله؛
  • اطلاع‌رسانی به مؤسسه یا سازمان وابسته به نویسنده در موارد جدی.

۱۲.۲ اخطار رسمی و درخواست اصلاح

در مواردی که مشکل اخلاقی قابل اصلاح باشد، مجله می‌تواند:

  • اخطار رسمی صادر کند؛
  • اصلاح اطلاعات، داده‌ها یا گزارش مربوطه را درخواست کند؛
  • توضیح یا، در موارد مناسب، عذرخواهی رسمی از نویسندگان درخواست کند.

۱۲.۳ رد یا جلوگیری از انتشار

در موارد سوءرفتار جدی، از جمله:

  • سرقت علمی گسترده؛
  • جعل داده‌ها؛
  • تحریف عمدی داده‌ها؛
  • نقض جدی اصول اخلاق پژوهش،

مجله می‌تواند مقاله را رد کرده یا فرایند انتشار آن را متوقف کند.


۱۳. اصلاحات، پس‌گرفتن مقالات و اعلام نگرانی

JMSMO متعهد است در صورت شناسایی خطاها یا مشکلات اخلاقی پس از انتشار، سوابق علمی را در صورت لزوم اصلاح کند.

۱۳.۱ اصلاحات (Corrections)

چنانچه خطای شناسایی‌شده پس از انتشار، اعتبار یا تمامیت اساسی مقاله را تضعیف نکند، مجله می‌تواند اصلاحیه رسمی منتشر کند.

اصلاحیه، در صورت لزوم:

  • به مقاله اصلی مرتبط خواهد شد؛
  • اطلاعات اصلاح‌شده را به‌وضوح مشخص خواهد کرد؛
  • شفافیت مربوط به سابقه انتشار را حفظ خواهد کرد.

۱۳.۲ پس‌گرفتن مقاله (Retraction)

در مواردی که مشکلات جدی علمی یا اخلاقی، اعتبار یا تمامیت مقاله منتشرشده را تضعیف کنند، JMSMO می‌تواند مقاله را پس بگیرد.

از جمله دلایل احتمالی پس‌گرفتن مقاله عبارت‌اند از:

  • جعل یا تحریف داده‌ها؛
  • سرقت علمی گسترده؛
  • انتشار تکراری عمده؛
  • خطاهای اساسی که یافته‌ها را بی‌اعتبار می‌کنند؛
  • نقض جدی اصول اخلاق پژوهش.

فرایند پس‌گرفتن مقالات مطابق با دستورالعمل‌های مرتبط COPE انجام خواهد شد.

اطلاعیه پس‌گرفتن مقاله باید:

  • به‌وضوح به مقاله اصلی مرتبط باشد؛
  • دلیل پس‌گرفتن مقاله را بیان کند؛
  • به‌جای حذف غیرضروری سابقه انتشار، تمامیت سابقه علمی را حفظ کند.

۱۳.۳ اعلام نگرانی (Expression of Concern)

چنانچه درباره تمامیت یک مقاله منتشرشده نگرانی جدی وجود داشته باشد، اما بررسی موضوع هنوز تکمیل نشده یا امکان دستیابی به نتیجه قطعی وجود نداشته باشد، JMSMO می‌تواند برای اطلاع‌رسانی به خوانندگان، اعلام نگرانی (Expression of Concern) منتشر کند.


۱۴. نگهداری سوابق و شفافیت

JMSMO سوابق مناسب مرتبط با فرایند انتشار و تصمیم‌گیری سردبیری را، در صورت لزوم، نگهداری می‌کند، از جمله:

  • سوابق ارسال مقاله؛
  • گزارش‌های داوری؛
  • تصمیمات سردبیری؛
  • مکاتبات مرتبط با مسائل اخلاقی.

اطلاعات محرمانه مربوط به نویسندگان و داوران مطابق با سیاست‌های محرمانگی و داوری مجله حفاظت خواهد شد.


۱۵. استقلال سردبیری و ملاحظات مالی

JMSMO متعهد است اطمینان حاصل کند که تصمیمات علمی و سردبیری مستقل از ملاحظات مالی اتخاذ می‌شوند.

هیچ عامل مالی، از جمله هزینه‌های انتشار در صورت معرفی آن در آینده، حمایت سازمانی یا سایر ملاحظات اقتصادی، نباید بر موارد زیر تأثیر بگذارد:

  • انتخاب داوران؛
  • تصمیمات پذیرش یا رد مقاله؛
  • فرایند داوری؛
  • محتوای علمی مقالات منتشرشده.

۱۶. هوش مصنوعی و اخلاق انتشار

JMSMO سیاست مستقلی برای استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش و انتشار علمی دارد.

نویسندگان، داوران، سردبیران و سایر افراد دخیل در فرایند انتشار موظف‌اند الزامات مندرج در سیاست هوش مصنوعی مجله را رعایت کنند.

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نباید موجب خدشه به موارد زیر شود:

  • اصالت و تمامیت پژوهش؛
  • محرمانگی؛
  • حقوق مالکیت فکری؛
  • نویسندگی و مسئولیت‌پذیری؛
  • تمامیت فرایند سردبیری و داوری.

این سیاست اخلاق انتشار باید همراه با «سیاست داوری»، «سیاست رسیدگی به شکایات و درخواست تجدیدنظر»، «سیاست هوش مصنوعی» و سایر سیاست‌های مرتبط JMSMO مطالعه شود.


Version and Review Date

Policy Version: 1.0
Effective Date: April 2025
Last Reviewed: August 2026