Dr. Vahid Pourshahabi Modern Studies in Management and Organization 3092-6920 3 2 2026 09 17 Governance with Adjectives: A Typology and Critical Evaluation of the Persian Literature on Islamic, Religious, Alavi, and Transcendent Governance حکمرانی با صفت؛ گونه‌شناسی و ارزیابی انتقادی ادبیات فارسیِ حکمرانی اسلامی، دینی، علوی و متعالی 47 66 253151 10.22034/jmsmo.2026.594394.1053 EN Mehdi Mahdavian Sadr Ph.D. in Public Administration, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. 0009-0004-3747-3749 Journal Article 2026 07 29 <strong><span lang="EN">Purpose:</span></strong><span lang="EN"> This study critically evaluates the conceptualization mechanism in the Persian literature on qualified governance—a field that has faced a mass of overlapping terminology over the past two decades without offering researchers a conceptual map for orientation. The aim is not to reject or endorse the normative content of this literature but to methodologically evaluate its concept construction.</span><br><strong><span lang="EN">Methodology:</span></strong><span lang="EN"> This is a critical review within the framework of integrative reviews. The population comprised Persian scientific articles published between 2006 and 2025, selected through purposive theoretical sampling. The analysis tool was a seven-criterion framework based on Sartori, Goertz, and Gerring's criteria.</span><br><strong><span lang="EN">Findings:</span></strong><span lang="EN"> The identified terms fall into six conceptual families (text-oriented, discourse-oriented, philosophical-hikmi, civilizational-ideal, indigenous-national, and confrontational), with four dominant construction mechanisms (suffixation, juxtaposition, idealization, and confrontation). The seven-criterion evaluation shows moderate definitional clarity, weak differentiation from adjacent concepts and falsifiability, and a dual status in operationalization. </span><br><strong><span lang="EN">Conclusion:</span></strong><span lang="EN"> The root of dispersion in this field lies not merely in topic selection but in the mechanism of concept construction. A four-step framework for conceptual disciplining is proposed.</span> <strong><span lang="FA">هدف:</span></strong><span lang="FA"> این پژوهش به ارزیابی انتقادی سازوکار مفهوم‌سازی در ادبیات فارسی حکمرانی موصوف می‌پردازد؛ حوزه‌ای که در دو دهه اخیر با انبوهی از اصطلاحات هم‌پوشان روبه‌رو شده، بی‌آنکه نقشه‌ای مفهومی برای جهت‌یابی در اختیار پژوهشگران قرار گیرد. هدف، نه رد یا تأیید محتوای هنجاری این ادبیات، بلکه ارزیابی روش‌شناختی شیوه ساخت مفاهیم در آن است.</span><br><strong><span lang="FA">روش‌شناسی:</span></strong><span lang="FA"> پژوهش از نوع مروری انتقادی و در چارچوب مرورهای یکپارچه‌ساز است. جامعه پژوهش، مقالات علمی فارسی منتشرشده بین ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۴ بود که به‌صورت هدفمند و نظری نمونه‌گیری شدند. ابزار تحلیل، چارچوبی هفت‌معیاره مبتنی بر معیارهای سارتوری، گرتز و گرینگ بود.</span><br><strong><span lang="FA">یافته‌ها</span></strong><span lang="FA">: اصطلاحات شناسایی‌شده در شش خانواده مفهومی (نص‌محور، گفتمان‌محور، حکمی-فلسفی، تمدنی-آرمانی، بومی-ملی و تقابلی) جای می‌گیرند و چهار سازوکار غالب مفهوم‌سازی (پسوندزنی، هم‌نشینی، آرمانی‌سازی و تقابل‌سازی) در آن‌ها قابل تشخیص است. ارزیابی هفت‌معیاره نشان می‌دهد این ادبیات در وضوح تعریفی وضعیت متوسط، در تمایز از مفاهیم همجوار و ابطال‌پذیری وضعیت ضعیف، و در عملیاتی‌شدن وضعیتی دوگانه دارد</span><br><strong><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></strong><span lang="FA"> ریشه پراکندگی این حوزه، نه صرفاً در انتخاب موضوع، بلکه در سازوکار ساخت مفهوم است. چارچوبی چهارگامی برای انضباط‌بخشی مفهومی پیشنهاد می‌شود. </span> https://www.jmsmo.ir/article_253151_60174a5e7e5ea54efcf5da93da5fa7a0.pdf